Jak zrobić apetyczne zdjęcie - KUKBUK

Jak zrobić apetyczne zdjęcie

5 najważniejszych zasad, o których nie można zapomnieć, robiąc zdjęcia jedzenia.
fotografa kulinarna kukbuk

Obieranie, siekanie, gotowanie i doprawianie jest w fotografii równie ważne jak ekspozycja, balans bieli, światło, kompozycja i stylizacja. Naucz się łączyć jedno z drugim, a twoje zdjęcia będą smakowały tak dobrze, jak przygotowane przez ciebie potrawy.

 

1. Ustawiaj ekspozycję
Pamiętaj o trójkącie. Fotograficznym. Chodzi o prawidłową ekspozycję, czyli odpowiednio dobraną do danej sytuacji kombinację trzech parametrów: czasu naświetlania, wartości przysłony i czułości ISO. Nie istnieje wzór na idealną ekspozycję, a każda grupa parametrów daje ostatecznie inny efekt. Jeżeli podczas fotografowania tego samego ciasta w jednym przypadku bardziej otworzysz przysłonę obiektywu, otrzymasz efekt większego rozmycia tła przy zachowaniu takiej samej ekspozycji jak w innych próbach, zmieniając przy tym przynajmniej jeden z dwóch pozostałych parametrów trójkąta fotograficznego.

 

Dla przykładu podajemy następujące dwie grupy parametrów przy stałej czułości ISO 200: czas naświetlania 1/30 s i przysłona f/4 oraz czas naświetlania 1/125 s i przysłona f/2. W obu przypadkach ekspozycja wynosi tyle samo, a mimo to zdjęcia wyglądają inaczej. Wybór ekspozycji należy do fotografa. Większość sytuacji fotograficznych ma przynajmniej kilka prawidłowych ekspozycji. Każdy z nas ma swój styl i to my wybieramy tę najlepszą ekspozycję do danej kompozycji kulinarnej. W momencie kiedy zaczniesz zauważać magiczną moc światła, dostrzegać różnicę pomiędzy oświetleniem z przodu, z tyłu czy też z boku obiektu, nie będziesz obawiać się eksperymentów i skomplikowanych układów światła dodatkowego o różnej mocy i temperaturze barwowej, możesz mieć pewność, że zdjęcie zachwyci nie tylko ciebie.

 

2. Balansuj naturalną bielą
Temperatura barwowa światła w fotografii kulinarnej ma duże znaczenie. Poprawny dobór oświetlenia korzystnie wpływa na atrakcyjność fotografowanej potrawy. Oczywiście jeżeli zapisujesz pliki w formacie RAW, możesz przeprowadzić modyfikację temperatury barwowej w programie komputerowym na etapie postprodukcji. Jednak staraj się korzystać ze światła dziennego, również tego odbitego od blendy. Unikaj kombinacji dwóch różnych źródeł światła o odmiennej temperaturze barwowej, ponieważ w takiej sytuacji obróbka może okazać się pracochłonna i skomplikowana. Na przykład doświetlenie żarówką wolframową o niskiej temperaturze barwowej obiektu fotografowanego w pomieszczeniu na stoliku pod oknem w ciągu dnia może spowodować bardzo trudne do usunięcia częściowe żółte zabarwienie kontrastujące z niebieskim światłem naturalnym. Jeżeli fotografujesz w formacie JPEG, zachowaj ostrożność w doborze balansu bieli. Tym bardziej unikaj pomyłek i różnych typów światła, ponieważ nawet po obróbce komputerowej na zdjęciu mogą pozostać niechciane odcienie (najczęściej jest to pomarańczowoczerwone zabarwienie wynikające z oświetlenia obiektu zbyt ciepłym światłem sztucznym). Źle dobrany balans bieli (WB) może spowodować, że nawet najładniejsze i najsmaczniejsze potrawy okażą się nieapetyczne.

fotografa kulinarna kukbuk

3. Odbijaj i zmiękczaj światło
Niezależnie od dobranej kolorystyki światła warto zastanowić się nad jego intensywnością. Fotografując w ciągu dnia, staraj się maksymalnie wykorzystać światło słoneczne. Aby je odbić, skorzystaj z białej kartki papieru, blendy lub nawet folii aluminiowej. Jeżeli chcesz je zmiękczyć lub zmniejszyć jego intensywność, również skorzystaj z domowych, sprawdzonych sposobów, takich jak rozwieszone w oknie białe prześcieradło lub kawałek białego pergaminu. Stosując lampy studyjne, pamiętaj o takiej samej temperaturze barwowej wszystkich żarówek oraz o możliwości wykorzystania modyfikatorów światła sztucznego typu softbox, dyfuzor lub parasolka. W trakcie korzystania z dodatkowego oświetlenia lampami błyskowymi wymuszą one ustawienie w aparacie określonego czasu synchronizacji błysku (zwykle jest to 1/250 s). Wiąże się to z ograniczeniami w stosowaniu dużego otwarcia przysłony, jeżeli pomimo ustawienia minimalnej mocy lampy i najniższej czułości ISO obraz i tak jest prześwietlany. Aby móc wykorzystać potencjał obiektywu i mimo wszystko korzystać z dużego otwarcia przysłony w celu rozmycia tła, należy światło zmiękczyć.

fotografa kulinarna kukbuk

Kolejnym ważnym aspektem jest kierunek oświetlenia obiektu. W większości przypadków, nie licząc potraw trudnych do fotografowania (na przykład zupy), najlepsze jest światło padające zza przedmiotu.

fotografa kulinarna kukbuk

Źródło światła ustawione z tyłu potrawy nadaje jej magicznego blasku, uwydatnia strukturę, podkreśla jej kontury oraz rozświetla dodatki typu zielone listki ziół, dekorujące potrawę fragmenty warzyw i owoców. 

W celu delikatnego doświetlenia od przodu zastosuj niewielką blendę na mobilnym i lekkim statywie, odbijającą światło z tylnego źródła. Wybierając prawidłową ekspozycję, unikaj miejscowych prześwietleń powodujących nieodwracalną utratę szczegółów. Lepsze jest zdjęcie niedoświetlone, które można rozjaśnić nawet o kilka kroków EV w programie komputerowym niż zdjęcie nieodwracalnie prześwietlone. Dlatego nie zbliżaj się do mocnych źródeł światła. Lepiej nie używaj światła lampy wbudowanej w aparat, dającej mocne i punktowe światło spłaszczające obraz fotografowanego obiektu.

 

Wykorzystując swoją wyobraźnię i realizując najróżniejsze pomysły oświetleniowe zarówno w studiu kuchennym, jak i po prostu we własnej kuchni, nie zapominaj o odpowiedniej optyce i stosowaniu osłon przeciwsłonecznych eliminujących boczne odblaski. Ważne jest, aby obiektyw generował obraz ostry i kontrastowy oraz pozbawiony blików świetlnych. Niestety, nie zawsze można polegać na powłokach przeciwodblaskowych. Czasami wystarczy zastosowanie odpowiednich filtrów UV lub niewielka zmiana położenia obiektywu w stosunku do źródła światła. Nawiązując do sugerowanego w poprzednich poradnikach systemu fotograficznego Olympusa: spośród rekomendowanych obiektywów na uwagę zasługuje M.Zuiko Digital 60 mm f/2.8 Macro z perfekcyjnymi powłokami oraz idealnym kontrastem zdjęć nawet podczas pracy pod słońce czy inne mocne punktowe źródło światła. Spośród oferty szerokokątnej zaś – na M.Zuiko Digital 12 mm f/2.0.

fotografa kulinarna kukbuk

4. Zostań stylistą
O ile da się przeanalizować kompozycję i przypisać jej jedną ze znanych reguł, o tyle stylizacją rządzi wolność – i dzięki temu kucharz może pokazać w kuchni prawdziwe „ja”.

Stylizacja zdjęcia jest bardzo ważną częścią pracy kucharza. Nawet najlepiej przyrządzona potrawa, podana w nieatrakcyjny sposób, nie zachęci do jej skosztowania. Kiedy zdasz sobie sprawę z wartości i magii dekoracji, kiedy poczujesz się w kuchni po ciężkiej pracy jak artysta, którego nie ogranicza praktycznie nic poza wyobraźnią, odnajdziesz sens swoich starań.


Odpowiednia stylizacja potraw buduje wyjątkową atmosferę i niezapomniane wspomnienia, kreuje nastrój i budzi emocje. 


Do dekoracji staraj się wykorzystywać również produkty spożywcze, nie tylko rekwizyty. Mogą to być przyprawy i żywe zioła, bakalie, owoce, fragmenty warzyw oraz własne kompozycje kilku wymienionych składników. Przykładaj dużą wagę do obrusów, serwetek i innych tkanin, którymi ozdabiasz stół. Szczególną uwagę zwróć na ich kolor i wzór – te powinny pasować do konkretnej potrawy. Korzystaj z koła kolorów, by dobrać kolory kontrastujące, dopełniające się.

fotografa kulinarna kukbuk
fotografa kulinarna kukbuk

5. Komponuj przemyślane kadry

Fotografowanego obiektu nie należy umieszczać w centrum kadru. Jeżeli przedmiot jest duży i wypełnia kadr, jak na przykład talerz z sałatką, może być umieszczony pośrodku, ale ważne, żeby punkt ostrości był skupiony w jednym z mocnych punktów na przecięciu siatki trójpodziału lub złotego podziału. Oczywiście od tej zasady są wyjątki. Najważniejszy z nich dotyczy obiektów symetrycznych, które powinny być umieszczone w środku kadru, zwłaszcza jeśli zawierają dodatkowo linie prowadzące.

fotografa kulinarna kukbuk

Zachowuj margines. Rzadko się o nim pisze i pamięta, a szkoda, ponieważ jego stosowanie porządkuje ujęcie. Przy umieszczaniu obiektu w kadrze powinno się brać pod uwagę równość przynajmniej dwóch marginesów. Dążenie do osiągnięcia porównywalnych odległości obiektu głównego od wszystkich czterech krawędzi kadru nie zawsze jest możliwe lub konieczne. Należy indywidualnie ocenić, która spośród możliwych kombinacji jest najlepsza w danej sytuacji fotograficznej, i wybrać tę właściwą, nawet jeżeli wystarczy, aby tylko dwa marginesy byłe sobie równe.

fotografa kulinarna kukbuk

Trójpodział to podstawowa zasada kompozycji zdjęcia. Polega na prostym podzieleniu kadru na trzy równe części pionowe i trzy poziome. W efekcie otrzymujemy układ dzielący kadr na dziewięć części, z czterema mocnymi liniami i czterema mocnymi punktami.

fotografa kulinarna kukbuk

Kompozycja zbudowana na bazie złotego podziału i trójpodziału jest czytelna i harmonijna. Aby dodać jej trochę dynamiki, warto oprzeć ją na liniach ukośnych. Technikę celowego krzywienia kadru stosuje się przede wszystkim w trakcie fotografowania kompozycji o wyraźnych liniach prostych, liniach horyzontu lub pozornego podziału. W praktyce linie ukośne wyznacza się na bazie przekątnej kadru, a następnie poprowadzonych dwóch prostopadłych do niej linii wychodzących z przeciwległych wierzchołków. Otrzymane w ten sposób zdjęcie zostaje podzielone na cztery trójkątne obszary. W miejscu przecięcia linii powstają mocne punkty, w których warto ustawić kluczowe elementy fotografowanego obiektu.

fotografa kulinarna kukbuk

Kompozycja trójkątna jest stosowana, gdy w kadrze występują przynajmniej trzy obiekty, które mogą utworzyć wirtualny trójkąt. Należy tak je rozmieścić, aby w miejscach ich występowania powstał narożnik figury. Wyraźnie lepiej ustawić przynajmniej trzy elementy w tym układzie niż nieregularnie lub, co gorsza, w linii prostej.

fotografa kulinarna kukbuk

Ważnym aspektem technicznym, który warto opisać przy okazji omawiania tematu kompozycji, jest działanie systemu AF w aparacie fotograficznym. Często pojawia się problem z ustawieniem ostrości na obiekcie znajdującym się poza centrum kadru, szczególnie w aparatach mających niewiele punktów AF, do tego ulokowanych w okolicy centrum kadru. Najłatwiejszym sposobem na rozwiązanie tego problemu jest wykorzystanie funkcji blokady ostrości po wciśnięciu spustu migawki aparatu do połowy. Takie możliwości są dostępne nawet w kompaktach. W tym celu należy ustawić punkt ostrości na żądanym obiekcie, wcisnąć do połowy spust migawki, blokując w ten sposób ostrość, i przesunąć aparatem, w celu zbudowania zamierzonej kompozycji, bez puszczania spustu migawki. Dopiero po upewnieniu się, że wszystkie twoje założenia zostały poprawnie wykonane, możesz wcisnąć spust migawki do końca, by tym samym wykonać zdjęcie. Nowoczesne aparaty, takie jak Olympus OM-D E-M10 lub PEN E-PL7, posiadają 81-polowy AF z równomiernie rozmieszczonymi punktami AF na praktycznie całym kadrze. Obsługa AF jest wspierana dotykowym systemem ustawiania ostrości na ekranie LCD. Szczerze mówiąc, nie spotkałem się dotąd z tak celnym i szybkim oraz komfortowo sterowanym systemem AF w aparacie systemowym z wymienną optyką. (zdjęcie 12)

Koło kolorów to graficzny model służący do objaśniania i prezentacji zasad mieszania się i powstawania barw. Wokół jego środka zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara wrysowano widmo ciągłe światła białego. Najkrótsze promieniowanie widzialne, czyli barwa fioletowa, płynnie przechodzi w barwę czerwoną (najdłuższe promieniowanie widzialne), a więc widmo zostaje połączone w zamknięty cykl zmian barw.

 

Tworząc kompozycję, wybierając dodatki i ozdoby, warto mieć na uwadze koło barw. Jest ono używane przez wielu fotografów oraz stylistów i pomaga zrozumieć łączenie się kolorów.

 


To właśnie kolory są uważane za element o największej sile oddziaływania, szczególnie jeśli chodzi o odbiór fotografii kulinarnej. Barwy wywołują silne wrażenia emocjonalne, a dobrze dobrane na zdjęciu przyciągną uwagę odbiorców.


Klasyczne koło barw składa się z dwunastu kolorów podzielonych na grupy. Wzajemne relacje i oddziaływanie na siebie poszczególnych barw zależą od ich położenia względem siebie w kole. Barwy podstawowe tworzą trzy kolory: czerwony, żółty i niebieski. Barwy pochodne powstają ze zmieszania dwóch barw podstawowych, na przykład czerwony i żółty dają pomarańczowy.

fotografa kulinarna kukbuk

Barwy harmonijne leżą obok siebie na kole barw i doskonale do siebie pasują, na przykład ciemnozielony i jasnozielony. Barwy dopełniające leżą naprzeciw siebie na kole i idealnie kontrastują ze sobą, na przykład niebieski i pomarańczowy. Zwracaj uwagę na dobór kolorów kontrastujących, miłych w odbiorze, odpowiednio dobranych do pory roku i rodzaju prezentowanej potrawy. Nie obawiaj się używać dodatków, których nie jesz lub które są niesmaczne. Jeżeli zależy ci na świetnym zdjęciu, a nie posiłku, możesz używać jakichkolwiek kombinacji składników, nawet jeśli uniemożliwią dalszą konsumpcję potrawy.

fotografa kulinarna kukbuk
© KUKBUK 2017