Fotografia kulinarna: światło i ekspozycja - KUKBUK

Fotografia kulinarna: światło i ekspozycja

Kiedy zacząłem fotografować swoje arcydzieła kulinarne nie przykładałem dużej uwagi do poprawnego oświetlenia kompozycji. Robiłem zdjęcia o różnych porach dnia w różnych miejscach kuchni nie widząc większej różnicy pomiędzy poszczególnymi ujęciami. Dopiero kiedy „poczułem” światło, moje prace nabrały wyjątkowego charakteru.
kukbuk fotografia kulinarna

Teraz już wiem, że światło jest jednym z najważniejszych czynników składowych mojego zdjęcia, podobnie jak poprawnie dobrane składniki ulubionego ciasta, bez których nie byłoby to „moje” ciasto. Być może byłoby równie smaczne, ale jednak nie wzbudzałoby takich emocji. Każdy z nas ma swój przepis na ekspozycję.

kukbuk fotografia kulinarna

Tworząc fotografię kieruję się zasadą trójkąta fotograficznego. Prawidłowa ekspozycja jest odpowiednio dobraną do danej sytuacji kombinacją trzech parametrów: czasu naświetlania, wartości przysłony i czułości ISO.  Nie istnieje wzór na idealną ekspozycję a każda grupa parametrów daje inny efekt końcowy. Jeżeli podczas fotografowania tego samego ciasta w jednym przypadku bardziej otworzę przysłonę obiektywu otrzymam efekt większego rozmycia tła, przy jednoczesnym zachowaniu takiej samej ekspozycji jak w innych próbach, zmieniając przy tym przynajmniej jeden z dwóch pozostałych parametrów trójkąta fotograficznego. Dla przykładu podam następujące dwie grupy parametrów przy stałej czułości ISO 200: czas naświetlania 1/30s i przysłona f/4 oraz czas naświetlania 1/125s i przysłona f/2.0. W obu przypadkach ekspozycja wynosi tyle samo a mimo wszystko zdjęcie wygląda inaczej i w tej samej sytuacji fotograficznej może dać odmienne efekty. Wybór ekspozycji leży po stronie fotografa. Większość sytuacji fotograficznych ma przynajmniej kilka prawidłowych ekspozycji. Każdy z nas ma swój styl i to my wybieramy tę najlepszą ekspozycję do danej kompozycji kulinarnej. W momencie kiedy zaczniecie zauważać magiczną moc światła, dostrzegać różnicę pomiędzy oświetleniem z przodu, z tyłu czy też z boku obiektu, nie będziecie obawiać się eksperymentów i skomplikowanych układów światła dodatkowego o różnej mocy i temperaturze barwowej, możecie być pewni, że Wasze zdjęcia będą zachwycać nie tylko Was.

kukbuk fotografia kulinarna

Temperatura barwowa światła w fotografii kulinarnej ma duże znaczenie. Poprawny dobór oświetlenia wpływa na wyraźny wzrost atrakcyjności fotografowanej potrawy. Oczywiście jeżeli zapisujemy pliki w formacie RAW możemy przeprowadzić modyfikację temperatury barwowej w programie komputerowym na etapie postprodukcji. Jednak starajcie się korzystać ze światła dziennego również tego odbitego od blendy. Unikajcie kombinacji dwóch różnych źródeł światła o odmiennej temperaturze barwowej. Na przykład doświetlenie obiektu fotografowanego na stoliku pod oknem w ciągu dnia żarówką wolframową o niskiej temperaturze barwowej może spowodować bardzo trudne do usunięcia żółte zabarwienie.  Jeżeli fotografujecie w formacie JPEG bądźcie bardzo ostrożni w doborze balansu bieli. Tym bardziej unikajcie pomyłek i różnych typów światła, ponieważ nawet po obróbce komputerowej na zdjęciu mogą pozostać niechciane odcienie, najczęściej jest to pomarańczowoczerwone zabarwienie wynikające z oświetlenia obiektu zbyt ciepłym światłem sztucznym. Źle dobrany WB może spowodować, że nawet najładniejsze i najsmaczniejsze potrawy okażą się nieapetyczne.

kukbuk fotografia kulinarna

Niezależnie od dobranej kolorystyki światła warto zastanowić się również nad jego intensywnością. Fotografując w ciągu dnia staraj się maksymalnie wykorzystać światło słoneczne. Aby go odbić skorzystaj z białej kartki papieru, blendy lub nawet folii aluminiowej. Jeżeli chcesz go zmiękczyć lub zmniejszyć jego intensywność również skorzystaj z domowych sprawdzonych sposobów takich jak rozwieszone w oknie białe prześcieradło lub kawałek białego pergaminu. Stosując lampy studyjne pamiętaj o takiej samej temperaturze barwowej wszystkich żarówek oraz o możliwości  wykorzystania modyfikatorów światła sztucznego typu softbox, dyfuzor lub parasolka. W trakcie korzystania z dodatkowego oświetlenia lampami błyskowymi,  wymuszą one ustawienie w aparacie określonego czasu synchronizacji błysku (zwykle jest to 1/250 sekundy). Wiąże się to z ograniczeniami w stosowaniu dużego otwarcia przysłony, jeżeli pomimo ustawienia minimalnej mocy lampy i najniższej czułości ISO obraz i tak jest prześwietlany. Aby móc wykorzystać potencjał obiektywu i mimo wszystko korzystać z dużego otwarcia przysłony w celu rozmycia tła, należy światło zmiękczyć.

kukbuk fotografia kulinarna OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Kolejnym ważnym aspektem jest kierunek oświetlenia obiektu. W większości przypadków nie licząc potraw trudnych do fotografowania, najlepsze jest światło padające zza przedmiotu. Źródło światła ustawione z tyłu potrawy nadaje jej magicznego blasku, uwydatnia strukturę, podkreśla jej kontury oraz rozświetla dodatki typu zielone listki ziół, dekorujące potrawę fragmenty warzyw i owoców. W celu delikatnego doświetlenia od przodu stosuję niewielką blendę na mobilnym i lekkim statywie odbijającą światło z tylnego źródła. Wybierając prawidłową ekspozycję unikam miejscowych prześwietleń powodujących nieodwracalną utratę szczegółów. Wyznaję zasadę, że lepsze jest zdjęcie niedoświetlone, które mogę rozjaśnić nawet o kilka kroków EV w programie komputerowym niż zdjęcie nieodwracalnie prześwietlone. Stąd też staram się nie zbliżać do mocnych źródeł światła. Nie używam światła lampy wbudowanej w aparat dającej mocne i punktowe światło spłaszczające obraz obiektu fotografowanego.

kukbuk fotografia kulinarna OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Wykorzystując swoja wyobraźnię i realizując najróżniejsze pomysły oświetleniowe zarówno w studiu kuchennym jak i po prostu w naszej kuchni nie zapomnijmy o odpowiedniej optyce i stosowaniu osłon przeciwsłonecznych eliminujących boczne odblaski. Ważne jest aby obiektyw generował obraz ostry i kontrastowy oraz pozbawiony blików świetlnych. Niestety nie zawsze możemy polegać na powłokach przeciwodblaskowych. Czasami wystarczy zastosowanie odpowiednich filtrów UV lub niewielka zmiana położenia obiektywu w stosunku do źródła światła. Nawiązując do sugerowanego w poprzednich poradnikach systemu fotograficznego Olympusa spośród rekomendowanych obiektywów na uwagę zasługuje M.Zuiko Digital 60 mm f/2.8 Macro z perfekcyjnymi powłokami oraz idealnym kontrastem zdjęć nawet podczas pracy pod słońce czy inne mocne punktowe źródło światła. Spośród oferty szerokokątnej polecam M.Zuiko Digital 12 mm f/2.0.

kukbuk fotografia kulinarna

Czytaj pozostałe część Poradnika Fotografii Kulinarnej Olympusa:

WYKORZYSTYWANIE TRYBÓW MANUALNYCH
PRAWIDŁOWY DOBÓR SPRZĘTU
KOMPOZYCJA I STYLIZACJA

© KUKBUK 2017
Projekt i wykonanie: