Włoskie metafory z kuchni rodem - KUKBUK

Włoskie metafory z kuchni rodem

Masz sól w dyni czy jesteś jak pietruszka? Sprawdź, co powiedzieliby o was Włosi.

Tekst: Kinga Drożdżal
Zdjęcia: Kasia Stadejek, Bartek Kieżun

wloskie idiomy kukbuk

Język włoski obfituje w okołokulinarne zwroty. Wybraliśmy kilka najbardziej apetycznych i popularnych frazeologizmów, których znajomość może was uchronić przed dezorientacją we włoskim towarzystwie, a może nawet… popadnięciem w niemałe tarapaty.

 

Fare polpette di qualcuno, czyli zetrzeć kogoś na miazgę 

Porządnie mielimy mięso, mocno odciskamy namoczoną bułkę z mleka, wbijamy jajko, dorzucamy natkę, parmezan i przyprawy, mieszamy raz-dwa, z werwą ugniatamy zgrabne kulki i siup, na skwierczący tłuszcz. Popisowe danie niejednej włoskiej i polskiej babci. Klopsy. Słowo wywołujące błogostan, ale tylko jeśli znajdujemy się po właściwej stronie talerza. W końcu „fare polpette di qualcuno” dosłownie oznacza „zrobić z kogoś klopsa”.

 

Avere il prosciutto sugli occhi, czyli mieć klapki na oczach

Il prosciutto to szynka, gli occhi – oczy. Hm, o co tu chodzi? Pokaźne plastry włoskiej wędliny, choć niekiedy prześwitujące, raczej nie ułatwiają widzenia, zapach tak samo. Niemniej wolimy chyba tego typu kulinarne zaślepienie od końskich akcesoriów.

 

PROSTY PRZEPIS NA ZAPIEKANE JAJKA Z PROSCIUTTO IDEALNE NA WEEKENDOWE ŚNIADANIE! <KLIKNIJ TU PO PRZEPIS>

wloskie idiomy kukbuk

Avere sale nella zucca, czyli mieć olej w głowie 

Kiedy znajomy Włoch zakrzyknie w waszą stronę: „Hai sale nella zucca!” (dosł. „Masz sól w dyni!”), nie popadajcie w zwątpienie nad jego intelektem, lecz przyjmijcie jego słowa jako komplement waszego. Zucca oznacza dynię, ale też potocznie głowę, która w tym przypadku jest pełna mądrości. Jedni tłumaczą to powiedzenie średniowiecznymi dyniami-szkatułkami do przechowywania kosztowności (dawniej sól była niezwykle cenna), inni – zwyczajem sypania dzieciom na język soli (co miało rzekomo przysporzyć im mądrości), a jeszcze inni podchodzą do sprawy botanicznie: dyniowate z natury zawierają dużo wody, więc obecność w nich soli wydaje się czymś nadzwyczajnym. Kto wie, a może to hołd na cześć twórcy wyśmienitego liguryjskiego ciasta z dynią – la torta di zucca salata?

 

PRZEPIS NA PROSTE, DYNIOWE RAVIOLI DI ZUCCA << KLIKNIJ TU PO PRZEPIS>>

wloskie idiomy kukbuk

Dare una pizza a qualcuno, czyli dać komuś z liścia 

Uwaga, teraz pora na poważne ostrzeżenie dla zapalonych wielbicieli pizzy. Kiedy usłyszycie „Ti do una pizza!” (dosł. „Dam ci pizzę!”), nie szykujcie się do darmowej uczty, uciekajcie gdzie pieprz rośnie!

 

Tutto finisce a tarallucci e vino, czyli wszystko będzie dobrze  

Tarallucci to ciastka wywodzące się z południowych Włoch, powszechnie chrupane przy lampce wina. A w takich okolicznościach nietrudno o załagodzenie nawet najcięższych sporów.

 

PRZEPIS NA TARALLUCCI Z OSTRYM PEPERONCINO <KLIKNIJ TU PO PRZEPIS>

wloskie idiomy kukbuk

Essere pieno/a come un uovo, czyli być pełnym  

Włosi mawiają: „Jestem pełny jak jajko”. I rzeczywiście, kiedy wyobrazimy sobie, ile w jajku mieści się potencjalnych wypieków, makaronów i innych włoskich dań, nie sposób nie przyznać racji uczestnikom włoskiej biesiady.

 

Essere come il prezzemolo, czyli być wszędzie 

Włoska kuchnia świeżymi ziołami stoi. Spośród ich mnogości jednym z najbardziej wszechstronnych wydaje się pietruszka, którą można spotkać w rozmaitym towarzystwie, od antipasto po secondo. Czasem gra pierwsze skrzypce, ale najczęściej stawia kropkę nad „i”. Służy również opisywaniu żywotnej osobowości, o której mówimy, że jest jej wszędzie pełno. Włosi mówią: „È come il prezzemolo”, co dosłownie oznacza „Jest jak pietruszka”.

 

DANIE Z DUŻĄ ILOŚCIĄ NATKI PIETRUSZKI, NAJPROSTSZA NA ŚWIECIE CAPONATA <KLIKNIJ TU PO PRZEPIS

wloskie idiomy kukbuk

 Prendere qualcuno in castagna, czyli przyłapać kogoś na gorącym uczynku

Dosłownie: złapać kogoś na kasztanie. Jednak nie chodzi wcale o chodzenie po drzewach. Słowo „marrone” to nie tylko kasztan, ale w innym znaczeniu także pomyłka, nierozważne posunięcie. Z biegiem czasu „prendere in marrone” straciło na popularności, a w jego miejsce częściej używano frazy „prendere in castagna”, biorąc po uwagę, że zarówno marrone, jak i castagna, choć niebędące synonimami, są owocami kasztanowca.

 

W najnowszym wydaniu KUKBUK-a znajdziecie więcej przepisów na włoskie specjały. Zajrzyjcie do #KukbukTuttiFrutti 

kukbuk
© KUKBUK 2017
Projekt i wykonanie: